Op de uitslagenavond van het CDA hoorde ik iemand Bal-kenende in verband brengen met een horrorfilm. De film is afgelopen, de aftiteling is van het scherm gerold, en dan komt er toch nog een hand tevoorschijn uit het water.

Bij Balkenende weet je het nooit. Je kunt hem feestelijk bedanken, met zijn allen zeggen dat het echt niet hoeft – Nederland kan op hem blijven rekenen.

In eigen kring was Balkenende altijd al leuk, de laatste maanden mocht iedereen de leuke kanten van zijn persoonlijkheid zien. Hij maakte grapjes, lachte veel, relativeerde, kon tegen kritiek. Dat was het dat onze angsten heeft gevoed. Er was namelijk helemaal geen reden voor vrolijkheid. Balkenende en de werkelijkheid waren gescheiden. Het lachen was onthecht.

Om half elf toonde Balkenende zich aan het verslagen CDA-publiek. Hij zei dat de heldere uitslag noopte tot het nemen van verantwoordelijkheid, en dat was ook weleens aardig uit zijn mond te horen, zo helemaal zonder het woordje ‘geen’.

Hij had ook ‘aangegeven’, zei hij, dat hij geen Kamerlid zou worden. Aangeven, wisselen, ombuigen, ergens op een bepaalde manier inzitten – te vrezen valt dat zijn talige erfenis met zijn politieke erfenis vergelijkbaar is, deel voor het geheel.

Het applaus kwam, Balkenende verloor het gevecht tegen de tranen. Een paar seconden drukte hij zijn voorhoofd tegen dat van zijn echtgenote. Dat was mijn moment van de avond. Ontroerend, vertederend.

Het werd verleidelijk om met Balkenende mee te voelen, ineens vreselijk te gaan lopen respecteren wat hij allemaal voor het land heeft gedaan. Van de andere kant moesten we niet vergeten wat hij zou hebben gedaan als hij wat meer stemmen had gekregen. Hij had meteen weer zijn wassen masker opgezet en was op zoek gegaan naar pogingen tot waarheidsvinding om in de knop te kunnen breken.

Balkenende en de tranen. Van zijn gezicht viel een wemeling van emoties af te lezen. Hij was beledigd, we zagen gekrenkte trots, en veel verdriet. De werkelijkheid en Balkenende waren samengekomen, met dit gezicht als resultaat. Eindelijk was er dan toch iets werkelijk tot Balkenende doorgedrongen.

Gisteren is op 66 jarige leeftijd oud Dichter des Vaderlands Driek van Wissen overleden. Hij kreeg een hersenbloeding.

Sinds een paar maanden heb ik de eer wekelijks het snelsonnet op vrijdag te mogen schrijven voor de poëziewebsite Gedichten.nl, wat hij tot deze week jaren lang deed op zaterdag en zondag, en de eerste jaren na 2000 zelfs dagelijks (en in alle eerlijkheid ook een stuk beter dan ik). Hij beheerste deze dichtvorm bij uitstek.

Begin 2009, toen ik nog bestuurslid was van DWARS, organiseerde ik een culturele dag en vroeg ik hem of hij op het DWARSpand in Utrecht een voordracht wilde houden. Ruim vijftig GroenLinkse jongeren moesten veelvuldig lachen om zijn veelal politiek geörienteerde snelsonnetten en ook zijn andere werk wist ons te raken.

Vlak voordat hij wegging, krabbelde hij met een roze viltstift (iets anders zal hij niet voor handen hebben gehad) op een velletje papier:

Ik kom ook binnenkort in tal van bars
Maar dan denk ik beslist met tandgeknars
Wat is het hier in wezen ongezellig
En dan denk ik vast weer terug aan DWARS.

Hij beloofde mij mijn columns eens te lezen. Misschien uit beleefdheid, wie zal het zeggen. Maar toch voelde ik mij vereerd.

Het is inmiddels bijna zaterdag. Het zal gek zijn, over een paar minuutjes. Geen snelsonnet van Driek.

Gloria Mundi

Ik dicht wellicht heel enig in mijn soort
Maar dat ik mij daar zelf bij amuseer…
Nee. Enkel door de zucht naar roem en eer
Word ik tot deze arbeid aangespoord

Onsterf’lijkheid, is dat wat ik begeer?
Ja. Als mijn verskunst menigeen bekoort
Dan leef ik vast in boekenkasten voort
Als ik tot stof ten slotte wederkeer

Doch als ik dan hierboven arriveer
En bij de nog gesloten hemelpoort
Op hoge toon belet vraag bij de Heer
Dan kijken duizend eeuwen op mij neer
En stomverbaasd staat Petrus mij te woord:
‘Van Wissen zei u? Nee, nooit van gehoord!’

Driek van Wissen (1942 – 2010)

Slim! Dat heeft hij natuurlijk gelezen in mijn opiniestuk op Joop.nl van 26 maart. Bijna twee maanden geleden al namelijk, gaf ik hiertoe de aanzet. Dat het twee maanden geduurd heeft, tot het belang hiervan tot hem doordrong, is hem vergeven. Van alle partijleiders is hij tenslotte nog steeds de eerste.

Bovendien: iedereen weet waar een winnend D66 toe kan leiden, als het eenmaal zijn zinnen op een bepaalde coalitie gezet heeft. Ik memoreer aan het Schaduwkabinet Den Uyl en de Paarse Coalities. Je zou dus kunnen zeggen dat als we inderdaad een Paars-pluscoalitie krijgen, wat ik nog steeds hoop, dat Nederland dat aan mij te danken heeft.

Verstandige man, die Pechtold. Luisterden ze binnen mijn eigen partij maar eens wat vaker naar mij.

Voor mij wel lekker. Ik kan nu bij mij in de buurt op station Zuidplein of Slinge opstappen, en aan één stuk doorreizen naar Den Haag. Als ik dat zou willen tenminste. En waarom zou je dat willen? Geen idee. Maar… Het kan! Omgekeerd kan ook, en daar zullen ze vooral in Den Haag wel blij mee zijn, vermoed ik. Want voor alles wat ze daar zelf niet hebben, kloppen ze aan bij de enige stad van Nederland. Een vliegveld bijvoorbeeld. Rotterdam Airport heet tegenwoordig op verzoek van de Hagenezen Rotterdam The Hague Airport. Ach, als ze dat zo graag willen. Wij weten wel beter en houden het gewoon op Zestienhoven.

Dus: seksadvertenties aan de zijkant, veel profielen waarop mensen staan afgebeeld met alleen hun geslachtsdeel (beide overigens alleen te zien als je bent ingelogd), de vele artikelen over Geer, Goor en allerhande andere relnichten die geplaatst worden, puur omdat ze over bekende homo’s gaan, de kwaliteitsarme journalisten en columnisten die voor de website schrijven (een enkeling nadrukkelijk uitgezonderd!) de vele ranzige ver- en aanzoeken die ik kreeg enzovoorts meer ten spijt. Onder een gastcolumn waarin Jan en Alleman beledigd worden, puur omdat het kan, mag je een website die zegt te strijden voor acceptatie en emancipatie niet verwerpelijk noemen. Juist ja.

Kamme niks schelen!

Hij rekent op zijn vingers uit, nauwkeurig
hoeveel of hij nog heeft om uit te geven.
En daarna belt hij papa gewoon even
die hem wat toestopt, zij het sikkeneurig.

Hij maakt zijn huiswerk altijd even keurig
behalve als hij stappen wil met neven.
Hij stelt zijn werk dan uit, een week of zeven
of doet het helemaal niet, uiterst treurig.

Ook giet hij zich haast elke avond vol
met bier, en doordat hij al weken droog staat,
praat hij over niets anders dan de daad.

Maar later wordt hij toch wel heel succesvol.
Misschien wordt hij zelfs wel de nieuwe Wiegel
of anders zeker toch een advocaat.

Balkenende IV
De betutteling

In het kabinet zitten de heren
die alles beter weten, en de dames
die zich vooral druk maken om reclames
die Nederland manieren moeten leren.

‘Wij Nedelanders hebben geen fatsoen.’
Ik hoor het hem zo zeggen, Balkenende:
‘Wat is ons land een vreselijke bende,
dat gaan wij in de toekomst anders doen’.

”Hier heeft u een minister voor gezin
die dingen gaat verbieden aan de jeugd.
Zo maken wij van deze nood een deugd:

de rokers gaan het rookhok lekker in.
De winkels gaan op zondagen weer dicht
Hebben wij nu geen mooi land gesticht?’